Her yıl binlerce insan, daha iyi bir hayat hayaliyle yurt dışına göç ediyor. Kimi için bu hayal, Hollywood filmlerindeki gibi parlak ve sorunsuz bir gelecek vaat ediyor. Oysa gerçek, çoğu zaman perdedekinden çok farklı. Eva Nihal’in 25 yıllık Amerika serüveni, işte bu gerçeğin en çarpıcı örneklerinden biri. Elazığ’ın küçük bir ilçesinden başlayıp Pennsylvania’nın kampüslerine, oradan Washington DC’nin dans gösterilerine ve nihayet kendi işini kurmaya uzanan bu yolculuk, sadece bir başarı öyküsü değil; aynı zamanda kimlik, aidiyet ve fedakarlık üzerine derin bir düşünce yolculuğu.

Andy Lee (Pexels)

Bir Anadolu Kızının Eğitim ve Kariyer Yolculuğu

Eva’nın hikayesi, Elazığ’ın Keban ilçesinde başlıyor. Küçük bir yerde doğup büyüyen bir kız çocuğu için en büyük fırsat, yatılı okula gitmek. Ailesinin desteğiyle Elazığ Sağlık Meslek Lisesi’ne gidiyor ve meslek sahibi oluyor. Ancak içindeki okuma aşkı, onu daha büyük hedeflere yöneltiyor. Babası ‘hanım hanım bir öğretmen ol’ dese de o, üniversitede psikolojik danışmanlık okurken bir yandan hemşirelik yapıyor. Acilde çalıştığı yıllar, genç yaşta sorumluluk almayı öğretiyor ona. Devlet kurumlarında yatay geçişle Milli Eğitim Bakanlığı’na geçip Ordu Lisesi’nde öğretmen oluyor. Akademisyen olma hayali kurduğunda ise karşısına bir haksızlık çıkıyor: Sınavda en yüksek puanı almasına rağmen ‘asi’ bulunduğu için kadroya alınmıyor. Bu, onun için bir dönüm noktası. Kendini kanıtlamak isteyen Eva, Amerika’ya gitmeye karar veriyor. Bir hocasının ‘bursla gidebilirsin’ demesiyle hayali gerçek olmaya başlıyor. Yurt dışında akademisyen olmak isteyenlere verilen bir bursa başvuruyor. İngilizce barajının o yıl kalkması ve sınavı kazanması, adeta kaderin bir cilvesi. Ankara’nın doğusundaki üniversitelerden kazanan tek kişi olarak ODTÜ’de TOEFL hazırlığına başlıyor. Her ay sınava girip puanını milim milim yükseltiyor; babasının emekli maaşları sınav ücretlerine gidiyor. Sonunda 12 Amerika üniversitesine başvuruyor; ilk altısından ret geliyor. Ama Pennsylvania State Üniversitesi’ndeki bir öğretmenin sempatisini kazanarak kabul alıyor. 12 Ağustos 1999’da State College, Pennsylvania’ya adım attığında, gerçek yolculuk başlıyor.

Safari Consoler (Pexels)

Amerika’ya Uyum: Zorluklar ve Hayal Kırıklıkları

Amerika’ya ilk geldiğinde Eva’yı büyük bir kültür şoku bekliyor. Her şeyin farklı koktuğu, ilk hamburgerden sonra iki yıl et yiyemediği bir uyum süreci. Üstelik tam o sırada Türkiye’de 1999 depremi oluyor; ailesi İstanbul’da. Yeni bir ülkede, yeni bir dilde, akademik baskı altında deprem korkusu yaşamak, onun ‘ilk şok’u oluyor. Psikoloji yüksek lisansında derslerin %30’unu anlamadan, kitapları tahmin ederek ilerliyor. Yine de arkadaşlıklar kuruyor ve programı bitiriyor. Clinton döneminin ekonomik refahı içinde arkadaşları iyi işler bulurken, Eva’ya ‘yapamazsın, bulamazsın’ diyen Türk arkadaşları oluyor. Ama bir Hintli arkadaşının cesaretlendirmesiyle iş fuarına gidiyor. Bir firma, CV’sine bakıp ‘size her şekilde ihtiyacımız var’ diyerek 35 bin dolarlık pembe bir iş teklifi uzatıyor. Bu teklife inanamıyor, gerçek mi diye arıyor. Eşyalarını 89 model Nissan’a yükleyip Pennsylvania’dan Philadelphia’ya doğru yola çıkıyor. Yolda Amerika’nın ne kadar çeşitli olduğunu fark ediyor: State College’da gördüğü sarışın, mavi gözlü Amerikalı imajı, Philadelphia’da yerini bambaşka bir insan mozaiğine bırakıyor. Üç yıl özel çocuklarla çalıştıktan sonra sık sık ‘Ben neredeyim? Burası neresi?’ diye sorgulamaya başlıyor. Yalnızlık, göçmenlerin en derin duygularından biri haline geliyor. Tam bu noktada bir Türk folklor grubu olan Washington DC Kardelen Dans Grubu hayatına giriyor. Dans ederken keşfediliyor ve Türk kültürünü yaşatma fırsatı buluyor. 2004’te Türkiye’ye dönmeyi düşünse de yeni düzen kurma korkusu ağır basıyor. Aile kurma hayaliyle yalnızlığı aşmaya çalışırken, ikizlerini doğuruyor. Çocuk bakımı için bir yıl ücretsiz izin alıyor, ancak çalışmaya alışkın biri olarak evde durmak zor geliyor. Yeni bir şeyler denemek istiyor.

Maarten van den Heuvel (Pexels)

Göçmen Olmanın Bedeli: Aile, Vatan ve Kimlik

İkizleri ilkokula başlayacağı zaman ev ararken emlakçılık sistemini keşfediyor. Bir emlakçının kağıt işlerini yaptığını gören Eva, ‘Bu işi ben de yaparım’ diye düşünüyor. Amerika’daki emlak sistemiyle Türkiye’deki arasında büyük farklar var: Alıcı ve satıcının farklı emlakçıları oluyor, kanunlar daha belirgin. Eva, bu alana yönelip başarılı bir gayrimenkul danışmanı oluyor. Ancak başarı, beraberinde derin bir aidiyet çatışması getiriyor. En büyük fedakarlık, çocuklarının Amerikalı olması. ‘Ne yaparsanız yapın çocuklarınız Amerikalı oluyor, siz Türkiyelisiniz.’ Bu, aynı müziği dinlemeyen, aynı yemeği sevmeyen, aynı hissetmeyen çocuklar yetiştirmek anlamına geliyor. Eva’nın en büyük pişmanlığı, babasının kalp krizinden vefat ettiği haberi geldiğinde cenazesine gidememek. Bu acı, yıllar geçse de geçmiyor. Annesi rahatsızlandığında da yanında olamıyor; kız kardeşi gidiyor. İnsan büyüdüğü yerde yaşlanmak istiyor belki de. Amerika’da bağımlılığı olmayan, sağlıklı ve çalışkan bir göçmen çok iyi bir hayat kurabilir; ancak bunun bedeli aile, vatan ve kültürel bağların zayıflaması. Eva, keşke Türkiye’de koşullar daha iyi olsaydı da okuyup gezip dolaşıp sonra istediğimiz yerde yaşasaydık, diyor. Gençlere tavsiyesi net: Hollywood filmlerindeki gibi bir Amerikan rüyası beklemeyin. Havaalanında size büyük evlerin anahtarı verilmeyecek. Önünüzde büyük bir mücadele, fedakarlık ve alın teri var. Gerçek resmi bilerek gelmek, hayal kırıklığını önlemenin tek yolu. Eva’nın hikayesi, göçün sadece coğrafi bir hareket değil, duygusal bir savaş olduğunu hatırlatıyor.