Ortadoğu’da hiçbir şeyin eskisi gibi olmadığı bir dönemden geçiyoruz. İsrail hükümetinden gelen "Türkiye'yi sınamaya kalkarsanız kaderiniz İran rejiminden beter olur" açıklaması, sıradan bir diplomatik gerginliğin çok ötesine işaret ediyor. Hedefte bu kez bölgenin en büyük kara ordularından birine sahip bir NATO üyesi var. Netanyahu'nun Erdoğan'a yönelik ağır suçlamaları, Beyaz Saray'da sorulan "Türkiye ile İsrail savaşır mı?" sorusu ve Doğu Akdeniz'deki yeni askeri hamleler, bölgesel bir savaş ihtimalini tartışmaya açtı. Peki bu gerilim nasıl bu noktaya geldi ve Türkiye sahada nasıl bir strateji izliyor?

Netanyahu'nun Tehditleri ve Türkiye’ye Yönelik Suçlamaları

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, son açıklamalarında Erdoğan'ı “antisemit diktatör”, “kanlı tiran” ve “Kürtlere soykırım yapan lider” olarak nitelendirdi. Aynı açıklamada İsrail ordusunu “dünyanın en ahlaklı ordusu” ilan ederken, Türkiye’yi açıkça İran ve uzantılarıyla aynı konuma yerleştirdi. Bu söylemlerin arkasında yalnızca bir polemik değil, derin bir jeopolitik mesaj var: İsrail, Türkiye’nin Gazze, Lübnan ve Suriye hattındaki tutumunu doğrudan tehdit olarak algılıyor ve bu tehdidi bastırmak için psikolojik üstünlük kurmaya çalışıyor.

Özellikle İsrail Hükümet Üyesi Micky Zohar’ın “kanlar içinde yüzen elleri olan tiran” ifadesi ve İsrail ordusunun “ahlaklı” olduğu iddiası, bugüne dek görülen en sert dilden biri. İsrail tarafı bu sözlerle Türkiye’yi caydırmayı hedeflerken, aynı zamanda Batı kamuoyunun hassas olduğu “antisemitizm”, “soykırım” ve “otoriterlik” suçlamalarını bir araya getirerek Erdoğan’ı uluslararası alanda yalnızlaştırmayı amaçlıyor.

Türkiye’den Gelen Sert Yanıtlar ve Erdoğan’ın Stratejisi

Türkiye bu tehditlere sessiz kalmadı. Dışişleri Bakanlığı, Netanyahu ve ortaklarının “uluslararası kamuoyunu yanıltma çabası” içinde olduğunu belirterek, İsrail Başbakanı’nı “soykırım uzmanı” olarak tanımladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise daha geniş bir perspektif çizdi: “Arz-ı mev’ud (vadedilmiş topraklar) hezeyanının nihai hedefinin farkındayız. İsrail durdurulmalıdır; bu insanlık cephesinin görevidir.” Bu çıkış, meselenin yalnızca iki ülke arasındaki bir anlaşmazlık olmadığını, İsrail’in genişlemeci politikalarının tüm bölgeyi hatta dünyayı ilgilendirdiğini vurguluyor.

Erdoğan’ın daha önceki “Türkiye’nin güvenliği Hatay’da başlamaz, Halep’te, Şam’da, Beyrut’ta başlar” sözleri de bu bağlamda anlam kazanıyor. İsrail’in kuzeye doğru genişleyen operasyonları, Türkiye’nin ulusal güvenlik çıkarlarını doğrudan tehdit ediyor. Ankara, ileri savunma doktrini çerçevesinde sınırlarını sadece fiziki hatlarda değil, Suriye ve Lübnan’ın derinliklerinde savunmayı öngörüyor.

Trump’ın Açıklaması: Çatışma İhtimali ve F-35 Sorusu

Beyaz Saray’daki bir basın brifinginde gazetecinin “Erdoğan İsrail’i tehdit ediyor, Türkiye ile İsrail arasında çatışma ihtimali görüyor musunuz? Türkiye’ye F-35 satacak mısınız?” sorusuna Başkan Donald Trump’ın verdiği yanıt dikkat çekiciydi. Trump, “Benim görev sürem boyunca böyle bir şey yaşanmayacaktır” diyerek savaş ihtimalini neredeyse sıfıra indirdi. Erdoğan’dan “çok güçlü bir lider” olarak söz eden Trump, F-35 konusunu ise geçiştirdi.

Fotoğraf: Monstera Production · Pexels

Bu cevap hem rahatlatıcı hem de uyarıcı. Rahatlatıcı çünkü NATO’nun en büyük gücü ABD, müttefiki Türkiye ile İsrail arasında sıcak bir çatışmaya izin vermeyeceğinin sinyalini veriyor. Uyarıcı çünkü birkaç yıl önce kimsenin aklına gelmeyen “Türkiye-İsrail savaşı” sorusu, artık Washington’ın en resmi salonlarında rahatça sorulabiliyor. Bu durum, gerilimin ulaştığı ciddiyeti göstermesi açısından önemli.

Doğu Akdeniz’de Yeni Cephe: Fransa-Güney Kıbrıs Anlaşması

Sadece İsrail değil, Doğu Akdeniz’den gelen haberler de Türkiye’nin gündemini belirliyor. Fransa ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında imzalanan yeni askeri statü anlaşması, 1960 Kıbrıs düzenini fiilen deliyor. Garantör ülke olmayan Fransa’nın adada kalıcı askeri varlık kazanması, Türk tarafının ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin haklarını yok sayan bir adım olarak görülüyor. Türk Savunma Bakanlığı anlaşmayı gayrimeşru ilan ederken, Erdoğan’ın “Doğu Akdeniz’de bir fitne ateşi yakılmak isteniyor; cevabımız çok net ve sert olur” sözleri Ankara’nın kararlılığını ortaya koyuyor.

Bu gelişme, Türkiye-İsrail gerilimine paralel olarak Doğu Akdeniz’deki kriz hattını da genişletiyor. Gazze’den Lübnan’a, Suriye’nin batısından Kıbrıs’a uzanan tek bir jeopolitik fay hattı artık tüm bölgeyi sarsıyor. Yunanistan’ın da bu çerçevede sınır bölgesindeki 29. Mekanize Piyade Tugayı’nın armasını değiştirerek asker figürünü Türkiye sınırına çevirmesi, küçük ama sembolik bir tırmanışın işareti.

Türkiye-İsrail İlişkilerinin Tarihsel Kırılma Noktaları

Bugünkü krizin kökleri aslında yeni değil. 2009 Davos Zirvesi’nde Erdoğan’ın “One minute” çıkışı, İsrail’e yönelik ilk büyük siyasi meydan okumaydı. 2010 Mavi Marmara baskınıyla ilişkiler diplomatik kopma noktasına geldi; büyükelçiler karşılıklı çekildi, askeri iş birlikleri durdu. 2016’da başlayan normalleşme çabaları, enerji projeleri ve hatta deprem döneminde İsrail’in Türkiye’ye yardım eli uzatmasıyla olumlu bir havaya girmişti. Ancak 7 Ekim 2023 sonrası başlayan Gazze savaşı, tüm bu iyimserliği paramparça etti.

İsrail’in Lübnan ve Suriye’deki operasyonları, İran ve Hizbullah ile çatışmaların bölgeye yayılması, Türkiye’nin Hamas’a verdiği siyasi desteğin daha görünür hale gelmesi, ilişkileri tarihteki en düşük seviyeye indirdi. Artık karşılıklı açıklamalar diplomasi dilinden tamamen çıkmış, yerini açık tehditlere bırakmış durumda.

Türkiye İsrail’le Savaşır mı? Jeopolitik Gerçekler

Peki bölge gerçekten bir sıcak çatışmaya doğru mu sürükleniyor? Kısa vadede bu soruya “evet” demek zor. Türkiye halen güçlü bir NATO üyesi; ABD böyle bir savaşa ihtimal vermiyor ve İsrail zaten iki cephede birden savaş halinde. Ayrıca iki ülke arasında doğrudan bir kara sınırı bulunmuyor, olası bir çatışma hava-deniz unsurlarıyla ya da vekil güçler üzerinden yürütülebilir. Tehditlerin dozu yüksek olsa da bunların bir kısmı psikolojik gözdağı ve jeopolitik sınır çizme amacı taşıyor.

Ancak unutulmaması gereken en kritik nokta: Artık hiçbir şey eskisi gibi değil. Dünyanın gözü önünde işlenen savaş suçları, ABD’nin bile “Türkiye-İsrail savaşı” senaryosunu konuşuyor olması, tüm ezberleri bozuyor. Türkiye’nin ileri savunma doktrini ve Doğu Akdeniz’deki kırmızı çizgileri, bu gerilimin sadece söylem düzeyinde kalmayabileceğini de akıllara getiriyor. Önümüzdeki dönemde atılacak her adım, sadece iki ülkenin değil tüm Ortadoğu’nun kaderini belirleyecek.